Darowizna mieszkania w rodzinie: SD-Z2 czy SD-3 po akcie notarialnym

Przy rodzinnej darowiźnie mieszkania lub domu użytkownik najczęściej pyta już nie o sam koszt aktu, tylko o to, co trzeba zrobić podatkowo po podpisaniu dokumentów. W praktyce kluczowe są dwa formularze: SD-Z2 i SD-3.

Oficjalne strony gov.pl pokazują bardzo ważne rozróżnienie. SD-Z2 służy najbliższej rodzinie, która chce skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. SD-3 to zeznanie podatkowe dla sytuacji, w których podatek trzeba rozliczyć. Jednocześnie oba te źródła wskazują, że notarialna forma darowizny zmienia praktyczny bieg sprawy.

Gov.pl przy formularzu SD-Z2 wskazuje, że zgłoszenie dotyczy darowizn i innych nabyć od najbliższej rodziny, jeśli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku. Chodzi o tak zwaną zerową grupę: między innymi małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Jednocześnie ten sam materiał wyraźnie mówi, że nie składasz SD-Z2, gdy dostałeś majątek na podstawie umowy darowizny zawartej u notariusza albo gdy wartość nabycia mieści się w limicie 36 120 zł liczonym łącznie w okresie 5 lat od jednej osoby.

Gov.pl przy formularzu SD-3 wskazuje z kolei, że to zeznanie składasz wtedy, gdy dostajesz majątek i musisz rozliczyć podatek od spadków i darowizn. Jednocześnie usługa wyłącza z tego między innymi osoby, które zawarły u notariusza umowę darowizny albo nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

W praktyce oznacza to, że przy typowej rodzinnej darowiźnie mieszkania zawartej u notariusza formularz SD-3 również nie powinien być pierwszym domyślnym ruchem użytkownika. Dużo częściej SD-3 wraca przy darowiznach nienotarialnych, przy braku zwolnienia albo po przekroczeniu warunków uprawniających do preferencji.

Już w poradniku o kosztach darowizny Aktavero wskazuje, że przy akcie notarialnym notariusz staje się płatnikiem podatku od spadków i darowizn w przypadkach, w których podatek trzeba pobrać. To właśnie dlatego część formalności podatkowych nie wygląda tak samo jak przy zwykłej umowie sporządzonej bez notariusza.

Z punktu widzenia użytkownika najważniejsze jest więc nie samo hasło „darowizna w rodzinie”, ale połączenie trzech elementów: kto jest stroną darowizny, czy działa zwolnienie dla najbliższej rodziny oraz czy umowa została zawarta w formie aktu notarialnego.

Kalkulator przy darowiźnie pokazuje koszt aktu, VAT, wypisy i podstawowe opłaty państwowe. Nie próbuje natomiast automatycznie rozstrzygać, czy w konkretnej relacji rodzinnej i konkretnym stanie faktycznym pojawia się jeszcze obowiązek SD-Z2 albo SD-3.

Najuczciwszy sposób użycia serwisu jest więc prosty: policz koszt notarialny scenariusza darowizny, a potem osobno sprawdź część podatkową. Jeżeli darowizna jest rodzinna i notarialna, oficjalne materiały gov.pl sugerują, że właśnie forma aktu może zdjąć z ciebie obowiązek osobnego SD-Z2 lub SD-3.