PCC-3: kiedy składasz formularz sam, a kiedy podatek pobiera notariusz

PCC-3 to deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych. Składasz ją wtedy, gdy dana czynność podlega PCC i podatek nie jest pobierany przez płatnika przy zawarciu czynności.

Dla użytkownika Aktavero najważniejsze jest rozróżnienie dwóch sytuacji. Jedna to zakup nieruchomości u notariusza, gdzie podatek od aktu sprzedaży może pobrać notariusz. Druga to osobne sytuacje, w których deklarację i płatność trzeba obsłużyć samodzielnie, na przykład przy ustanowieniu hipoteki albo przy innych czynnościach poza aktem notarialnym.

Gov.pl podaje to wprost: jeżeli zawierasz umowę u notariusza i podatek płacisz u niego, nie wypełniasz formularza PCC-3. To ważne przy typowym zakupie działki, mieszkania, garażu albo innej nieruchomości, która i tak wymaga aktu notarialnego.

W praktyce oznacza to, że przy prostym zakupie mieszkania na rynku wtórnym kalkulator może pokazać PCC 2% jako koszt transakcji, ale nie oznacza to automatycznie osobnego obowiązku składania przez kupującego deklaracji PCC-3 za sam akt sprzedaży. Ten podatek bywa pobierany przez notariusza przy podpisaniu aktu.

Portal Podatkowy wskazuje, że podatnikiem PCC jest strona czynności cywilnoprawnej przypisana do danego typu umowy. Dla nieruchomości i sytuacji okołozakupowych najczęściej chodzi o kupującego przy sprzedaży oraz osobę składającą oświadczenie o ustanowieniu hipoteki.

Dlatego warto oddzielić trzy proste przypadki: zakup nieruchomości, ustanowienie hipoteki oraz czynności takie jak pożyczka. Każda z nich może inaczej wyglądać od strony technicznej formularza i poboru podatku.

Aktualny formularz PCC-3 oraz instrukcja na gov.pl wskazują termin 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. W prostych sprawach oznacza to, że jeżeli dana czynność wymaga samodzielnego rozliczenia, nie warto odkładać formularza na później.

Jeżeli po stronie podatnika występuje więcej niż jedna osoba i deklaracja nie jest rozliczana przez notariusza jako płatnika, przydaje się też załącznik PCC-3/A dla pozostałych podatników. Formularze PCC-3 i PCC-3/A są dostępne na podatki.gov.pl i można je złożyć przez e-Urząd Skarbowy.

To najczęstszy moment, w którym użytkownik Aktavero pyta o sam formularz. W aktualnej logice serwisu zakup na kredyt zwiększa wynik o wpis hipoteki do księgi wieczystej oraz o PCC-3 od ustanowienia hipoteki.

Dla prostego scenariusza mieszkania za 500 000 zł finansowanego kredytem kalkulator nadal pokazuje PCC od sprzedaży jako koszt transakcji, ale osobną pozycją jest również 19 zł PCC-3 od hipoteki. To właśnie ten element jest najbliższy sytuacji, w której użytkownik faktycznie szuka informacji o deklaracji PCC-3, a nie o samym podatku od zakupu mieszkania.